Okullarda yaşanan akran zorbalığı, dışlanma ve sosyal uyum sorunları, çocuk ve ergenlerin ruh sağlığı üzerinde önemli etkiler oluşturabiliyor. Uzmanlar, bu tür durumların yalnızca bireysel değil, aynı zamanda okul ortamını da etkileyen önemli bir konu olduğuna dikkat çekiyor.
Özel Adana Ortadoğu Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Uzm. Dr. Esmira Shukurova, çocuklarda görülen davranış değişimlerinin erken dönemde fark edilmesinin hem bireysel hem de toplumsal açıdan önemli olduğunu belirtti.
“Akran ilişkilerindeki sorunlar erken bir işaret olabilir”
Çocuk ve ergenlerde görülen davranışsal değişimlerin çoğu zaman sosyal ilişkilerde kendini gösterdiğini ifade eden Uzm. Dr. Esmira Shukurova, “Akran zorbalığına maruz kalma, dışlanma veya yalnızlaşma gibi durumlar çocukların duygusal dünyasını doğrudan etkileyebilir. Bu süreçte yaşanan sorunlar zamanla farklı davranış problemlerine dönüşebilir” dedi.
“Davranışlardaki değişimler dikkatle izlenmeli”
Çocukların davranışlarında ortaya çıkan ani değişimlerin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Shukurova, bazı “kırmızı bayraklara” dikkat çekti.
“Yoğun öfke patlamaları, içe kapanma, okuldan uzaklaşma isteği, arkadaş ilişkilerinde bozulma ve okul başarısında düşüş gibi davranışlar dikkatle değerlendirilmelidir. Bu tür değişimler, çocuğun yaşadığı bir sorunun dışa yansıması olabilir” ifadelerini kullandı.
“Amaç etiketlemek değil, anlamaktır”
Davranışsal sorunlara yaklaşımda en önemli noktanın çocuğu doğru anlamak olduğunu belirten Shukurova, “Bu tür durumlarda amaç çocuğu etiketlemek değil, yaşadığı süreci doğru okuyarak ihtiyaçlarına uygun destek sağlamaktır” dedi.
Okul ve aile iş birliği kritik rol oynuyor
Çocukların ruh sağlığının korunmasında okul ve aile arasındaki iletişimin büyük önem taşıdığını belirten Shukurova, sürecin birlikte yönetilmesi gerektiğini ifade etti.
“Öğretmenlerin gözlemleri ve ailelerin farkındalığı bir araya geldiğinde, riskli durumlar daha erken tespit edilebilir. Bu da sürecin sağlıklı şekilde yönetilmesine katkı sağlar” diye konuştu.
“Erken müdahale, olası riskleri azaltabilir”
Erken dönemde fark edilen davranışsal sorunların uygun destekle yönetilebileceğini belirten Shukurova, “Zamanında yapılan müdahaleler, hem çocuğun gelişimini destekler hem de ileride oluşabilecek daha ciddi sorunların önüne geçebilir” dedi.
Sağlıklı iletişim
Uzm. Dr. Shukurova, çocuklarla sağlıklı iletişim kurulmasının önemine dikkat çekerek şu önerilerde bulundu:
- Çocukla açık ve yargılayıcı olmayan bir iletişim kurulmalı
- Duygularını ifade etmesine fırsat tanınmalı
- Okul süreci yakından takip edilmeli
- Akran ilişkileri gözlemlenmeli
- Gerekli durumlarda profesyonel destek alınmalı
Uzmanlar, çocuk ve ergenlerin kendilerini güvende hissettikleri, ifade alanı bulabildikleri okul ortamlarının ruh sağlığı açısından büyük önem taşıdığını belirtiyor.