Türkiye’de yurtiçi enflasyona en yüksek katkı şirket karlarındaki artıştan geliyor
TÜİK, Dr. Osman Berke Duvan’ın çalışmasını referans gösterdi
“Covid-19 Sonrası Türkiye’de Şirket Karlarının Enflasyona Katkısı” makalesi TÜİK Başkanı Erhan Çetinkaya tarafından da referans gösterilen Dr. Osman Berke Duvan ’ın çalışmasına göre, Covid-19 pandemisi ve ardından gelen dönemde (2020-2022) Türkiye’de yurtiçi enflasyona en yüksek katkı şirket karlarındaki artıştan geliyor.
hoşgeldin bonusu
“Politik Ekonomik Kuram” isimli hakemli akademik derginin Mart 2024 sayısında yayımlanan Duvan’ın çalışmasına göre; 2020-2022 döneminde Türkiye’de ortalama “yurtiçi enflasyon” yüzde 47 olurken, bunun 33 puanı yani yüzde 70’i şirket karlarındaki artıştan kaynaklanıyor.
Yurtiçi enflasyonda rekor, yüzde 96 ile 2022 yılında kırılırken, kırılan bu enflasyon rekorunun 67 puanı (yüzde 69’u), yine şirket kârlarındaki artıştan kaynaklanıyor.
Grafik: Yurtiçi Enflasyon (Deflatör Artışı) ve Faktör Katkıları (% puan)
Kaynak: TÜİK verilerinden Dr. Osman Berke Duvan’ın hesaplaması.
Çalışmaya göre pandemi döneminde tüm sektörlerin birim kârı yüzde 222 artarken, aynı dönemde gerçekleşen “birikimli yurtiçi enflasyon” ise yüzde 190. Bu dönemde 10 sektörün birim kârlılığındaki artış, yurtiçi enflasyonu aşıyor. Özellikle hangi sektörlerin karlılığının daha çok arttığını ve enflasyona daha fazla katkı verdiğini de inceleyen Duvan, 2019-2022 arasında birim kârı en çok artan sektörün “elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme” sektörü olduğunu, bu sektörü “imalat sanayi”, “madencilik ve taş ocakçılığı” ile “kültür, sanat, eğlence” sektörlerinin takip ettiğine dikkat çekiyor.
Pandeminin farklı evrelerinde, farklı sektörlerin birim kârlılık artışında öne çıktığına işaret eden çalışma, pandemi boyunca (2020-2022) yurtiçi enflasyona en çok katkı veren sektörleri ise “imalat sanayi”, “ulaştırma-depolama”, “toptan ve perakende ticaret” sektörleri olarak tespit etmiş. Bu üç sektörün birim kâr artışından yurtiçi enflasyona gelen katkının yüzde 40’ı aştığı gözleniyor.
Dr. Osman Berke Duvan’ın çalışması kullandığı yöntem itibariyle Türkiye’de ilk olurken, TÜİK Başkanından da şirket karları ve enflasyon ilişkisinin tartışıldığı şu günlerde referans verdiği çalışma olarak dikkatleri çekti.
Çalışmanın linki: Politik Ekonomik Kuram » Makale » Contribution of Corporate Profits to Inflation in Türkiye after Covid-19 (dergipark.org.tr)
