TARIMSAL İHRACATTA PAZAR YOK!

Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Genel Başkanı Özden Güngör, Rusya ile yaşanan krizin ardından daralan tarımsal ihracatın önünün açılması için acilen farklı bölgelerde alternatif pazarlar bulunmasını istedi.

Rus uçağının düşürülmesi sonrası tırmanan gerginlik ve Rusya’nın Türkiye’den gelen tarımsal ürünlere yönelik yasaklamasının ardından ZMO, ‘Rusya Krizinin Tarımsal İhracatımıza Olan Etkisi’ konulu rapor hazırladı. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), Yaş Meyve ve Sebze İhracatçıları Birliği ile Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yararlanılarak hazırlanan raporun ayrıntılarını paylaşan ZMO Genel Başkan Özden Güngör, “Rusya’nın toplam ihracatımız içinde yüzde 5 civarında olan payı 2014’te yüzde 4’e, 2015’te ise yüzde 2.75’e düşmüştür. Rusya’nın tarımsal ihracatımız içindeki payı yüzde 7’ler civarındadır. Yaş meyve ve sebzenin, tarımsal ihracatımız içinde yüzde 40 düzeyinde olan payı, Rusya`ya yapılan tarımsal ihracatta yüzde 70`den fazladır. Bu nedenle krizden en çok etkilenecek tarım sektörü olacaktır” dedi.
RUSYA’NIN ÖNEMİ
Türkiye’nin 2015’te yaş meyve ve sebze ihracatının yüzde 42’sinin Rusya’ya yapıldığını aktaran Özden Göngör, şöyle devam etti:
“2014-2015 döneminde 2.643 milyon dolar olan süs bitkileri ve mamulleri ihracatı, 2015-2016 döneminde neredeyse bitme noktasına gelmiş, 4.46 bin dolar seviyesine düşmüştür. Ülke olarak limon üretimimiz yıllık 700 bin tonun üzerindedir. Üretimimizin yaklaşık yüzde 60’ı ihraç edilmektedir. Rusya’ya yapılan limon ihracatı, üretimimizin yüzde 15’i düzeyindedir. Rusya en çok limon ihraç ettiğimiz ülkedir. Greyfurt üretimimiz 200 bin tonun üzerindedir. Rusya’ya yapılan greyfurt ihracatı, üretimimizin yüzde 15’inden fazladır. Mandalina üretimimiz 1 milyon tonu geçmiştir. Mandalina ihracatın yarısı Rusya`ya yapılmaktadır. Mandalina ihracat pazarının yüzde 85’ini Rusya, Irak ve Ukrayna oluşturmaktadır. İhracat pazarının dar olması nedeniyle Rusya’ya yapılan mandalina ihracatında yaşanacak olumsuzluk, iç piyasayı ve üreticileri önemli ölçüde etkileyecektir. Portakal üretimimiz 2 milyon tona yakındır. Üretimimizin yüzde 20’ye yakın kısmı ihraç edilmektedir. Rusya’ya yapılan portakal ihracatı, üretimimizin yüzde 5’i kadardır. Oranın küçük olması yanıltmamalıdır. Rusya’ya yapılan portakal ihracat miktarı yaklaşık limon ihracat miktarımız kadardır.”
YENİ PAZAR ARAYIŞLARI OLMALI
Rusya ile yaşanan sorunların tarımsal üretim ve çiftçileri büyük ölçüde etkilediğini vurgulayan ZMO Genel Başkanı Özden Güngör, çözüme ilişkin şunları önerdi:
“Rusya ile yaşanan sorunun alternatif pazarlarla kısa sürede giderilmesi mümkün değildir. Tarımsal ihracatımız içinde en önemli yere sahip yaş sebze ve meyvenin üretimi, muhafazasına ilişkin özellikler sorunun etkisini daha da artırıcı niteliktedir. İhracatta yaşan sorunun, farklı ürün seçenekleri ile aşılması meyvede daha zor olmakla birlikte, sebze üretiminde kısmen mümkündür. Bu nedenle iki ülke arasındaki sorun dikkate alınarak önlemler alınması, üretim planlaması yapılması veya alternatif pazarlar için destek ve yönlendirme yapılması sorunun çözümü için önemli katkı yapacaktır. Tarımsal ihracatımızda Rusya ve Ortadoğu ülkelerinin payının fazla olması, bu ülkelerle son yıllarda yaşadığımız sorunlar ve bölgedeki kaotik durum dikkate alındığında, dış ticaretimizde potansiyel kriz tehlikesi sürekli olarak mevcuttu. Rusya ile yaşanan kriz ile bu tehlike yakıcı bir biçimde tarım sektörünü etkilemiştir. Yaş sebze ve meyve üretiminin yoğun olarak başlayacağı gelecek aylarda, sorun daha derinden hissedilecektir. Tarımsal ihracatımızda sorun yaşanmaması için farklı bölgelerde alternatif pazarlar bulmaya daha çok önem verilmesi gerekmektedir. Ancak bu arayışların sonuç vermesi kısa sürede mümkün değildir. Konuyla ilgili kamu kurumlarının bir eşgüdüm içinde ihracatçı birlikleri ve sektörün taraflarına desteklerini vermeleri, arayış çabalarına olumlu katkı sağlayacaktır.”