CHP Adana Milletvekili, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Üyesi, Jeoloji Yüksek Mühendisi Dr. Müzeyyen Şevkin, kabul edilen Maden Kanunu’nun sektörü çıkmaza sürükleyeceğini vurguladı
“Ulusal madenciliğe darbe vuruldu”
“Maden sahaları amacı
dışında kullanılacak”
ANKARA – Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Adana Milletvekili
Dr. Müzeyyen Şevkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine alınarak kabul
edilen ‘Maden Kanunu’nun sektördeki onbinlerce maden çalışanının, binlerce
maden, jeoloji ve jeofizik mühendisinin sorunlarını çözmekten uzak olduğunu
söyledi.
Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin görüşülmesi
esnasında CHP grubu adına aleyhte konuşan TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii
Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Üyesi, Jeoloji Yüksek Mühendisi Dr.
Müzeyyen Şevkin, kanunun ulusal madenciliğin önünü açmayacağını, çevreyi
kirletmekten geri kalmayacağını, mülkiyet hakkını korumaktan uzak olduğunu
vurguladı. Dr. Şevkin, “Aslında, kanun geri çekilip sektörün, mimar, mühendis ve
şehir plancıları odalarının, üniversitelerin, sendikaların tüm kesimlerin
görüşleri alınarak hazırlanması gereken bir yasaydı. Bu nedenle biz bu yasanın
tümüne "Hayır" diyoruz ve ret oyu veriyoruz” diye konuştu.
SİCİL BELGESİ TANIMI
KORUNDU
Yasal düzenlemelerin, ihtiyaçları yerine getirmek üzere
yapıldığını ancak bu Maden Yasası’nın 14 kez değiştirilmiş olmasına rağmen çok
fazla bir yenilik getirmediğini söyleyen Dr. Şevkin, "Kömür alımında Elektrik
Üretim AŞ (EÜAŞ) ile ilgili sermaye şirketi arasında yapılan sözleşme
kapsamında devlet alım garantisi uygulanmaz şeklinde bir teklif getirmiş
olmamıza rağmen önergemiz kabul edilmeden geçmiştir” dedi.
SAHALAR AMACI DIŞINDA
MI KULLANILACAK?
Jeoloji ve maden mühendislerinin odalarıyla mesleki
bağlantıları olan "oda sicil belgesi" tanımının aynen korunmasıyla
ortaya çıkabilecek olumsuzlukların önüne geçilmesi amacıyla "ihtisaslaşmış
devlet kuruluşu" tanımına "kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşları"nın eklenmesi ibaresinin CHP’nin önerge ve söylemleri sonunda
metinden geri çekilmesinin sevindirici olduğunu kaydeden Dr. Şevkin, şunları
söyledi:
“Teklifin 8'inci maddesinde "Ruhsat sahibi veya
madencilik faaliyeti bağlı tesisi olanlar ancak kurul tarafından uygun
görülmesi hâlinde ticari ve sınai faaliyette bulunur" ifadesinde
"kurul" kaldırılmış, yerine "Bakanlık" getirilmiştir. Bu,
maden sahalarının amacı dışında kullanılmasının yolunu açacak bir maddedir. Bu
maden faaliyetlerinin farklı ticari ve sınai yatırımlar adı altında zeytinlik
alanlarda ve meralarda daralmaya gidecek bu sürece yönelimi engellemek
istemiştik ama yine bu önergemiz de reddedildi.
BELGELENDİRMENİN
ÖNEMİ
10'uncu madde Maden
Kanunu'nu bir ceza kanununa dönüştürmekteydi. Özellikle yetkilendirilmiş tüzel
kişilerin ve nezaretçiliğin bir anlamda sahada etkinliği kalmayacaktı. Bu da
yine görüşmeler ve müzakereler sonucunda ilk etapta 5 bin TL'den bin liraya
düşürülmüştür. Ancak 10'uncu maddenin ikinci fıkrasında "Mühendislik
hizmeti üreten tüzel kişiler ile daimî nezaretçiler beyanlarını ilgili meslek
odasında aldıkları oda sicil kayıt belgesiyle belgelendirmek zorundadır"
ibaresinin konulmasını istedik. Bunu neden istedik? Çünkü dünyadaki bütün
gelişmiş ülkelerde mühendisler odalarından bu sicil durum belgesini alırlar.
Çünkü madencilik faaliyetlerinin gerçekten doğru olarak yapılıp yapılmadığı
odalar tarafından kontrol edilir ve bir sicil verilir. Ancak ne yazık ki bu
maddeye, ikinci fıkraya bunu yine koyduramadık. 18'inci madde, ihalelik
sahaları ihale edilmeksizin devlet kuruluşlarına bakanlık onayı verebilmeyi
düzenlemektedir. Bu da bizim karşı durduğumuz bir maddeydi, yine geçti.
BÖL-PARÇALA-YÖNET!
En önemlilerinden biri 20'nci madde, havza madenciliğini
ortadan kaldırarak zaten sorunlu olan redevans madenciliğini yeniden gündeme
getirerek böl-parçala-sat yöntemini dayatmaktadır. Buna bütün itirazlarımıza,
birçok muhalefet partisinden milletvekillerinin tüm itirazlarına rağmen bu
madde ne yazık ki olduğu gibi geçmiştir. 21'inci maddede "Genel müdürlük
rodövans sözleşmelerinin tarafı değildir." denmektedir ancak sicile şerh
edilmeyen sözleşmeler geçersiz sayılmakta ve yine ceza görmektedir
Evet, 25'inci maddede yine elektrik mühendislerini
ilgilendiren damga süresi geçmiş ölçü aletinin kullanımının kontrolü kullanıcı
açısından neredeyse imkânsız bir durumdur çünkü elektrik, doğal gaz, su sayacı
gibi yaygın kullanılan ölçü aletlerinde aboneler, abone olma süreçlerinde damga
üzerindeki tarihi kontrol etmedikleri gibi damga süreleri ve mevzuat konusunda
bilgi sahibi olmaları da mümkün değildir. Allah aşkınıza, size soruyum iktidar
milletvekilleri, hangi biriniz sayaçlarınızın tarihini kontrol ediyorsunuz?
Böyle bir şey söz konusu olabilir mi? Bu, şirketlerin yükümlülüğünde olan bir
şeydir ve şirketin keyfî yaklaşımına bırakılmaması gereken bir maddeydi. Bir
ölçü aleti arızalandıysa bu kişinin herhangi bir sorumluluğu olmadığı hâlde
cezai bir müeyyide getirilmektedir. Buna da karşı durduk ama yine bu hâliyle
geçti bu madde.
ABONELERİ KORUMAYA
ÇALIŞTIK
27'nci maddede dağıtım şirketlerinin hiçbir bedel talep
etmeden yapmaları gereken işlemin abonelerin üzerine yıkılması ve bunun için
doksan gün süre verilmesini yine uygun bulmadığımızı belirttik. Teklifin 30 ve
40'ıncı maddeleri, genellikle petrol sektörünü ilgilendiren, sektörün büyük
oyuncularının ayrı ayrı, küçük oyuncularının ayrı tutum sergiledikleri
maddelerdi. Burada sektörün büyük oyuncularını tatmin edecek düzenlemeler var.
Küçük oyuncularsa bu düzenlemeden memnun değildir.”
45. MADDE YENİDEN
MECLİSE GELMESİN!
Teklifin ömrünü doldurmuş en az 10 termik santrale 2 yıl
daha baca gazı filtresi olmadan çalışma imkanı veren 45’inci maddesinin
mecliste grubu bulunan 5 siyasi partinin ortak önergesi ile geri çekildiğini
hatırlatan Dr. Şevkin, “Son derece olumlu buluyoruz tabii bunu. Ancak, bu
maddenin yeniden Meclise getirilmesini düşünmek dahi istemiyoruz. 3 partinin
önergesinden sonra 2 partinin de katılmasıyla seçim öncesi çekilen bu 45'inci
madde eğer tekrar getirilirse bu samimiyetsizliğin çok özel bir ifadesi
olacaktır. Bunu da buradan tüm kamuoyunun dikkatine sunmak istiyorum” diye
konuştu.
CHP’li Dr. Müzeyyen Şevkin, “Kanun teklifi aslında geri
çekilip sektörün, mühendis odalarının, üniversitelerin, sendikaların tüm
kesimlerin görüşleri alınarak hazırlanması gereken bir yasaydı. Bu nedenle biz
bu yasanın tümüne "Hayır." diyoruz ve ret oyu veriyoruz” ifadelerini
kullandı.
