Çocukluk döneminde kazanılan beslenme alışkanlıkları hem fiziksel hem de zihinsel gelişimin temelini oluşturuyor. Dengeli ve yeterli beslenme sayesinde çocukların büyüme süreçleri desteklenirken, öğrenme kapasiteleri ve okul performansları da olumlu yönde etkileniyor. Bu nedenle vitamin, mineral, protein ve enerji bakımından zengin bir beslenme düzeni büyük önem taşıyor.
Özellikle kemik gelişiminin hız kazandığı çocukluk çağında D vitamini, sağlıklı kemik yapısının oluşması ve korunmasında kritik rol oynuyor. Medline Adana Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Özgül Özbek, D vitamini eksikliğinin yalnızca kemik sağlığını değil, vücudun pek çok sistemini etkileyebileceğini belirterek uyarı ve önerilerde bulundu.
D vitamini birçok işlevde görev alıyor
D vitamini eksikliği, çocukların ihtiyaç duyduğu miktarda bu vitamini alamaması durumunda ortaya çıkar. Vücudun birçok işlevinde görev alan D vitamini; bağışıklık sisteminin güçlenmesine, kasların ve sinir sisteminin sağlıklı çalışmasına katkı sağlar. Ayrıca kemiklerin temel yapı taşlarından biri olan kalsiyumun bağırsaklardan emilebilmesi için de yeterli D vitamini seviyesine ihtiyaç duyulur.
En büyük kaynak güneş
Uskumru, somon ve sardalye gibi yağlı balıkların yanı sıra yumurta sarısı, karaciğer, süt ve süt ürünleri, maydanoz ve brokoli gibi besinler, D vitamini yönünden zengin oldukça zengindirler. Bununla birlikte D vitamininin en önemli kaynağı güneş ışınlarıdır. İnsan vücudundaki D vitamininin yaklaşık yüzde 95’i, güneş ışığının cilt üzerindeki etkisiyle üretilir. Bu nedenle çocukların uygun saatlerde ve kontrollü şekilde güneşten yararlanmaları, günlük D vitamini ihtiyaçlarının karşılanmasına önemli oranda katkı sağlar. Bu nedenle çocukların günde ortalama 20 ila 30 dakika güneş ışınlarına maruz kalmaları faydalı olacaktır.
Belirtiler hafife alınmamalı
D vitamini yetersizliği, özellikle gelişim çağındaki çocuklarda bağışıklık sistemini zayıflatarak çeşitli sağlık sorunlarına neden olabilir. Saçlı deride pullanma, yaraların geç iyileşmesi, diş çürükleri, aşırı terleme, halsizlik ve yorgunluk en sık görülen belirtiler arasında yer alır. Ayrıca çocukların enfeksiyonlara daha yatkın hale gelmesi ve sık sık ishal gibi sağlık problemleri yaşaması da D vitamini eksikliği ile ilişkili olabilir.
Kemiklerde kalıcı hasar riski yaratabilir
Uzun süre devam eden ve ciddi seviyelere ulaşan D vitamini eksikliği, kemiklerin yeterince sertleşememesine yol açarak Raşitizm hastalığının gelişmesine kapı aralayabilir. Raşitizm; bacaklarda eğrilik, el ve ayak bileklerinde kalınlaşma, büyüme geriliği ve göğüs kafesinde şekil bozuklukları gibi önemli sorunlara sebep olur. Ancak bazı genetik hastalıkların da benzer bulgular oluşturabileceği unutulmamalı ve doğru tanı ve tedavi için bir uzman değerlendirmesi yapılmalıdır.
Takviye kullanımında uzman desteği şart
D vitamini eksikliğinin giderilmesinde beslenme düzeninin iyileştirilmesi önemli olsa da bazı çocuklarda vitamin takviyesi gerekebilir. Ancak bu takviyelerin mutlaka hekim önerisi ve kontrolünde kullanılması gerekir. Çünkü gereğinden fazla D vitamini alınması, vücutta kalsiyum seviyelerinin yükselmesine neden olarak yumuşak dokularda ve organlarda kalsiyum birikimine yol açabilir. Bu durum ise böbrek taşı, kalp ritim bozuklukları, böbrek yetmezliği ve kalp yetmezliği gibi ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getirebilir. Bu nedenle D vitamini tedavisinin kişiye özel planlanması ve düzenli takip edilmesi büyük önem taşır.
